Kategoria: Wiara, religia, rewolucja

Odrzucenie przez papieża Piusa VI (na ilustracji) konstytucji cywilnej kleru (brewe „Quod aliquantum” z marca 1791 r.) było w istocie gwałtownym, nieodwołalnym potępieniem wszystkich idei rewolucji, z którą tak wielu księży tak żarliwie się identyfikowało. Ich wiara, że „religia narodowa” utrwalać będzie jedność zregenerowanego Narodu, poniosła rozdzierającą klęskę. Papieskie potępienie rewolucyjnej Francji spowodowało w jej Kościele dramatyczną schizmę. U progu rewolucji tacy znani później jej…

Read More

Artykuł 1. Lud francuski uznaje istnienie Najwyższej Istoty oraz nieśmiertelność duszy ludzkiej. Artykuł 2. Lud francuski uznaje, że spełnianie przez obywateli ich obowiązków jako ludzi jest najwłaściwszym sposobem oddawania czci Najwyższej Istocie. Artykuł 3. Za najważniejsze spośród tych obowiązków lud francuski uważa: pogardzanie oszustwem i despotyzmem, karanie tyranów i zdrajców, pomaganie nieszczęśliwym, szanowanie słabych, obrona uciśnionych, wyświadczanie dobra swoim bliźnim i stosowanie zasad sprawiedliwości dla…

Read More

Nie tylko poglądy Rousseau, ale nawet forma, jaką przybrał patriotyzm rewolucyjny, wskazywały na konieczność istnienia pewnego kredo i kultu religijnego, jako podstawy życia obywatelskiego. Gdy Robespierre, dzień po swoich urodzinach, wystąpił 7 maja z propozycją utworzenia kultu Najwyższej Istoty, nie lansował wyłącznie własnego planu; nie głosił nawrotu do katolicyzmu lecz podawał określenie jego oficjalnej namiastki; kult zaś, proponowany przezeń nie jest żadną „nowomodną” odmianą kultu,…

Read More

W jednej ze swoich mów, wygłoszonych w pierwszych dniach grudnia 1793 roku, Robespierre wystąpił z obroną polityki rządu w sprawach religijnych przed atakami mocarstw zagranicznych, pragnących wyciągać korzyści polityczne z rzekomych „ataków na kościół”. Robespierre, zwracając się do wyimaginowanego audytorium Europy, mówił: „Wasi władcy powiadają wam, że lud francuski potępił wszelkie religie i ustanowił cześć dla człowieka zamiast czci dla Boga. To jest kłamstwo. Lud…

Read More

Konstytucja cywilna kleru, która została uchwalona 12 lipca 1790 r., przez kolejne miesiące pozostawała w zawieszeniu, nie będąc wykonywaną. Do dyskusji na temat, jak wprowadzić konstytucję w wykonanie podjęto w Zgromadzeniu Narodowym 5 listopada 1790 r. i kontynuowano w dniach następnych. Komitety połączone wypowiedziały się, że trzeba żądać przysięgi na nią od samego duchowieństwa. Ostatecznie wniosek przedstawiony w Zgromadzeniu Narodowym przez deputowanego Voidel’a, oznaczający termin…

Read More

Chrystus to zarazem i Bóg, i współobywatel całej ludzkości. Taki chrześcijański dyskurs o rewolucji pojawia się np. u filozofującego masona Bonneville’a czy u mistycznego Saint-Martina („Rewolucja to prawdziwy komisarz Pana Boga, wykonuje ona wyraźne dekrety Opatrzności”). Tendencja godzenia tradycyjnej wiary z Wolnością zderzała się jednakże z silnym nurtem antyklerykalizmu – tak ludowego, jak i elitarnego. Gdy spora część „księży patriotów” zaczęła protestować przeciw nacjonalizacji dóbr…

Read More

Niejaki obywatel Foucault z Limoges komponuje w II roku Republiki nową wersję Modlitwy Pańskiej: „Ojcze Nasz, któryś jest w niebie, skąd tak wspaniale chronisz Republikę Francuską i sankiulotów, jej najgorliwszych obrońców, święć się wśród nas imię Twoje, tak jak zawsze było święte i błogosławione. Bądź wola Twoja jako na ziemi, tak i w niebie, zgodnie z którą stale nakazujesz ludziom, by żyli wolni, równi i…

Read More

Wodotrysk Odrodzenia (fontanna Regeneracji), wzniesiony na gruzach Bastylii (plac Bastylii) 10 września 1792 roku. Niniejszy miedzioryt przedstawia uroczystość ku czci Rozumu. Symboliczna fontanna stanowi wielką rzeźbę Matki Natury, z której piersi woda tryska do rozległego basenu. Kult Rozumu i związane z nim obchody były proweniencji hebertystowskiej, wyraźnie laickiej. Zaś kult Istoty Najwyższej stanowił z kolei rodzaj odwetu na hebertystach i ich zamysłach. W jednym ze…

Read More

Po zamachu stanu w 1799 roku, Napoleon Bonaparte już jako Pierwszy Konsul Republiki, dokonuje radykalnej przebudowy systemu świąt. W imię jedności narodowej Bonaparte postanowił znieść święta, które „wzmacniają na nowo podziały między przyjaciółmi Republiki”. Tak więc po raz pierwszy w dziejach rewolucji następstwem zamachu stanu nie jest dodanie nowego święta, które by miało go upamiętnić lecz radykalne zmniejszenie liczby świąt. Przy tej samej okazji zniesiono…

Read More

Święta

Posted by Kwiecień 27, 2016

Naród francuski wierzy w Istotę Najwyższą i w nieśmiertelność duszy. Pierwsze dni każdego miesiąca poświęcone są Nieśmiertelnemu. Wszystkie wyznania są w równym stopniu dozwolone i chronione. W żadnej jednak umowie cywilnej nie są dozwolone zastrzeżenia związane z wyznaniem i każdy akt, w którym byłaby mowa o wyznaniu, byłby nieważny. Świątynie publiczne są otwarte dla wszystkich wyznań. Obrzędy na zewnątrz świątyń są zakazane, obrzędy wewnątrz świątyń…

Read More