Tag: robespierre

Marks i Engels już w latach czterdziestych w obliczu narastającego wrzenia rewolucyjnego w Niemczech zainteresowali się dziejami rewolucji francuskiej, zwłaszcza jakobinizmem. W tym okresie historycznym uwagę ich przyciągało rozwarstwienie klasowe społeczeństwa burżuazyjnego, w szczególności zaś rozwarstwienie mas ludowych, które jeszcze się nie wykrystalizowały w klasę. W masach wyróżniają właścicieli drobnych warsztatów rzemieślniczych, drobnych kupców oraz warstwę robotników najemnych, których nazywają „przedproletariatem”. Analizują zalążki sojuszu, czasowego…

Read More

Nie tylko poglądy Rousseau, ale nawet forma, jaką przybrał patriotyzm rewolucyjny, wskazywały na konieczność istnienia pewnego kredo i kultu religijnego, jako podstawy życia obywatelskiego. Gdy Robespierre, dzień po swoich urodzinach, wystąpił 7 maja z propozycją utworzenia kultu Najwyższej Istoty, nie lansował wyłącznie własnego planu; nie głosił nawrotu do katolicyzmu lecz podawał określenie jego oficjalnej namiastki; kult zaś, proponowany przezeń nie jest żadną „nowomodną” odmianą kultu,…

Read More

Musimy policzyć za zasługę jakobinom – pisze J.M. Thompson – że na wskroś przejrzeli rzekome argumenty, przy pomocy których żyrondyści usiłowali swoją niezaradność w rządzeniu tłumaczyć wolą ludu, i sami jawnie używali siły zamiast argumentów, obiecując zaniechać tego systemu z chwilą, gdy kraj dojrzeje do prawdziwej demokracji. Na dobro Robespierre’a jako męża stanu – chociaż politycznie doprowadziło to do jego zguby – pisać trzeba, że…

Read More

W jednej ze swoich mów, wygłoszonych w pierwszych dniach grudnia 1793 roku, Robespierre wystąpił z obroną polityki rządu w sprawach religijnych przed atakami mocarstw zagranicznych, pragnących wyciągać korzyści polityczne z rzekomych „ataków na kościół”. Robespierre, zwracając się do wyimaginowanego audytorium Europy, mówił: „Wasi władcy powiadają wam, że lud francuski potępił wszelkie religie i ustanowił cześć dla człowieka zamiast czci dla Boga. To jest kłamstwo. Lud…

Read More

„Uwagi” (Notes) Robespierre przekazał Saint-Justowi jako materiał do jego denuncjacji Dantona i jego współtowarzyszy. Uwagi te są przedrukowane z krytycznym wstępem i objaśnieniami w dziele Mathieza, Robespierre Terroriste, oraz w końcowej części Orators of the French Revolution Stephensa. Po pierwsze, plan Dantona polegał na „łamaniu” niepotrzebnych mu ludzi, nigdy jednak nie zaatakował prawdziwego spiskowca. Danton był człowiekiem dobrodusznym, dobierał ludzi do swego otoczenia dla ich…

Read More